Ik maakte hem destijds aan in de verwachting dat ie opgepikt zou worden door politiek en pers. Én om een punt te zetten achter mijn pogingen om de misstanden onder de aandacht te brengen. Hoe anders is dat gelopen.
Mijn eigen zaak
De derde procedure start 14 oktober en ik leverde de stukken in bij de rechtbank. Mijn eisen (het vonnis uit 2019 herroepen wegens bedrog) blijven ongewijzigd. Ik heb recente ontwikkelingen toegevoegd; als achtergrondschets en om nogmaals te benadrukken dat ik de procedure niet voer uit eigen belang. Een uitgebreide update vind je bij de inzamelingsactie.
Die andere inzamelingsactie
Van de aangifte van smaad en laster door de persoon die 15.000 euro inzamelt voor een rechtszaak tegen ANP hoorde ik, zoals ik verwachtte, niets meer. Helaas bleef het qua de beloofde media-aandacht voor de praktijken van ANP eveneens stil. Terwijl dat zo ontzettend hard nodig is. Vervelend neveneffect van het merkwaardige doel (een rechtszaak aanspannen om de tijd die je besteed hebt aan het verweer terug te vorderen) is dat het aantal meldingen over Fairlicensing van ANP weer toenam. Mensen denken dat de kosten enorm oplopen als je niet betaalt en durven de phishing mailtjes niet te negeren. Ik herhaal dus nog meer eens dat het misleidende aanbiedingen zijn.
Van het tableau geschrapt
Twee advocaten die ik met naam noem in het stuk over fototrol Nico Trinkhaus zijn geen advocaat meer. Of ze vrijwillig terugtraden is mij niet bekend. Kitty van Boven, die samen met Roel Dijkstra de brief schreef die aanleiding was voor deze petitie, heeft nog steeds haar kantoor. De tweede geschrapte advocaat vertrok wel bij het kantoor waar ze werkte. Helaas zijn de blafbrieven van Clairfort daarmee niet gestopt, ze worden nu alleen ondertekend door een andere advocaat.
Status tweede wapperzaak
Ik treed als gemachtigde op in een zaak waar hetzelfde speelt als bij mijn eigen zaak: ANP wappert met het auteursrecht van een freelance fotograaf. Inmiddels zijn er vier zittingen geweest, is er één vonnis gewezen (doorverwijzing naar andere rechtbank), heb ik dezelfde stukken tweemaal in gediend, heeft mijn cliënte de machtiging voor een derde keer moeten opsturen en heb ik daar nog achteraan moeten bellen voordat ik gekoppeld was als gemachtigde. Wij zijn nu aan de beurt om te reageren op het antwoord (repliek) van ANP. Ik ben die kafkaëske toestanden en het geblaf van Gerechtsdeurwaarders Rosmalen gewend, voor mijn cliënte is het enorm stressvol. We duimen voor een rechter die doorziet dat het ooit zo respectabele persbureau ANP de rechten van aangesloten freelancers misbruikt.
Rechtszaak Pictoright versus Meta
Het leek zo’n nobel streven, de campagne van de federatie Beeldrechten, om Meta te laten betalen voor het hergebruik van je beeldmateriaal. Maar het is verzand in een slepende procedure waar deskundigen zijn aangewezen die maar liefst een voorschot krijgen van € 676.813,50. Met het risico dat Pictoright, mocht blijken dat zij helemaal geen overeenkomst kán afsluiten met Meta, opdraait voor de kosten van die deskundigen. Mijns inziens is zo’n overeenkomst voorbehouden aan de uitgevers (artikel 7b WNR) en Pictoright is geen uitgever maar een beheerorganisatie. Ik begrijp niet dat de rechtbank daar niet eerst een beslissing over nam, dan had dat hele deskundigenonderzoek misschien achterwege kunnen blijven.
Embedden
Het schrijven van een boek over fotorecht levert inzichten op. Onze Auteurswet is nog gebaseerd op een analoge werkelijkheid. Waardoor niet duidelijk is wat wel en niet mag als je foto’s met een link deelt. Meest hardnekkige misverstand is dat iedereen denkt dat ‘automatisch embedden’ mag en zich niet realiseert dat daarbij een aanklikbare bronvermelding is vereist. Het is net zoals met het begrip citeren: het mag, mits je voldoet aan bepaalde voorwaarden. De zoektocht naar de juiste uitleg leverde drie blogjes op: nummer 35, met een filmpje en de verwerking voor het boek.
Thuiskopie, reprorecht, UvO en Pictoright
Ik deed, met wat hulp van Gemini, research naar de wettelijk verplichte vergoedingen voor hergebruik van foto’s. Ik checkte onder andere jaarrekeningen van organisaties die de vergoedingen innen en uitkeren aan fotografen. Een groot deel gaat op aan ‘kosten’ en uitgevers blijken een aanzienlijk deel te ontvangen. Slechts een kleine groep fotografen ontvangt een uitkering, en dan ook nog alleen voor foto’s die in de pers verschenen. En net toen ik van die ontdekking bekomen was (ik laat het rusten en hoop dat anderen dat onderwerp oppakken) diende de volgende kwestie zich aan:
Vordering van bijna drie ton voor fotobureau
Een Nederlands fotobureau, wiens naam angstvallig wordt verzwegen, claimde vermoedelijk onrechtmatig namens fotografen collectieve vergoedingen. En hoe herkenbaar voor mij, Pictoright schrijft er het volgende over: “Het betreffende fotobureau heeft bij Pictoright claims ingediend voor collectieve rechtenvergoedingen, maar heeft niet aangetoond dat het beeldmateriaal waarover door Pictoright informatie is verzocht, daadwerkelijk is gepubliceerd. Ook de vragen, over de bevoegdheid van het fotobureau om deze claims namens fotografen in te dienen en de doorbetaling aan fotografen, zijn door dit bureau niet afdoende beantwoord.” Omdat de pers het niet oppikt heb ik wel zo’n donkerbruin vermoeden welk fotobureau het betreft. Sowieso is het opmerkelijk dat Pictoright uitkeert aan fotobureaus, haar taak is verdelen van vergoedingen over de rechthebbenden. Rechthebbend is een fotobureau dat werkt met freelancers niet. Dat beeldbanken en fotobureaus de rechten niet bezitten is nou precies waarom die sommatiebrieven uit naam van ANP, Reuters, Alamy, Getty, Masterfile niet deugen.
Workshop
Iemand vroeg of ik workshops over auteursrecht gaf. Aanleiding was dat twee collega’s van hem zo’n workshop wilde gaan volgen bij ANP en hij vreesde dat ze daar niet zouden leren hoe om te gaan met de blafbrieven van fototrollen. Die vrees deel ik dus ik heb ja gezegd. Als het goed bevalt ga ik, als het boek af is, misschien wel weerbaarheidstrainingen tegen fototrollen geven. Kan ik best een ‘billijke vergoeding’ voor vragen denk ik, want het aantal onredelijke fotoclaims blijft stijgen, dus dan heb je het snel terugverdiend…
Dat was het weer voor deze keer. Deel de petitie! Deel je ervaringen online. Een desinfecterend zonnetje is alles wat we kunnen doen.
Groet! De petitionaris
Op 27 april, Koningsdag heb ik namens de organisatoren van de komende herdenking op 6 mei van de moord op Pim Fortuyn, d.w.z. de Willehalm Stichting en de Pim Fortuyn Stichtingen, aangekondigd dat er een petitie aan de Tweede Kamer zal worden gepresenteerd voor het instellen van een parlementaire enquête naar de achtergronden en rechtszaken omtrent de moorden op Pim Fortuyn en Theo van Gogh.
Omdat deze petitie niet kan worden vernieuwd in die zin dat de ontvanger niet het OM is maar de Tweede Kamer, zal ik een nieuwe starten en de oude beëindigen tenzij een andere oplossing kan worden gevonden. (zie: https://doodlopende-weg.blogspot.com/2026/04/vooraankondiging-op-koningsdag.html)
Aanstaande zaterdag 2 mei om 13.00 uur vindt er een vrouwenmars plaats bij de rotonde De Maten (ook wel bekend als de Oranje rotonde) in Apeldoorn.
Deze mars is bedoeld voor vrouwen en kinderen die op een rustige en respectvolle manier hun betrokkenheid en zorgen willen laten zien rondom de voorgenomen opvanglocatie naast het speciaal onderwijs.
● Vrouwen en kinderen kunnen meelopen in de mars
● Mannen zijn welkom om langs de route te staan en aan te moedigen
● Het doel is om op een veilige, vreedzame en respectvolle manier zichtbaar te zijn
●Wij vragen iedereen om rust, respect en veiligheid voorop te stellen
Locatie: Rotonde De Maten (Oranje rotonde), Apeldoorn Datum: Zaterdag 2 mei Tijd: 13.00 uur
Samen laten we op een waardige en respectvolle manier onze stem horen.
Deel dit bericht gerust zodat zoveel mogelijk vrouwen en moeders die zich betrokken voelen hiervan op de hoogte zijn.
.
Op 21 april 2026 heeft de gemeente Apeldoorn een officieel voornemen gepubliceerd om een deel van het gebouw aan de Waleweingaarde 103 te verhuren voor opvang van maximaal 240 asielzoekers voor ongeveer 1 jaar.
Hoewel er nog geen definitief besluit ligt, is dit een belangrijke stap in het proces. Daarom is het belangrijk dat omwonenden, belanghebbende en ouders hun zorgen nu al kenbaar maken.
Ouders, omwonenden en belanghebbenden, kunnen een reactie sturen naar: grondzaken@apeldoorn.nl
Waarom is dit belangrijk? Door nu een reactie te sturen, laat je zien dat je belanghebbende bent en dat je zorgen tijdig hebt gemeld.
Dit kan later van belang zijn wanneer officiële vergunningen en bezwaren volgen.
Voor ouders van scholen in de directe omgeving, zoals speciaal onderwijs, is dit extra belangrijk vanwege de korte afstand tot de beoogde opvanglocatie en de kwetsbare doelgroep van leerlingen.
Let op: reageren kan tot uiterlijk 11 mei 2026.
Samen zorgen we ervoor dat onze zorgen zorgvuldig worden meegewogen in het verdere besluitvormingsproces.
Veel ouders vragen zich af hoe het zit met de verantwoordelijkheid van de gemeente wanneer plannen invloed kunnen hebben op scholen en leerlingen.
In Nederland geldt de Leerplichtwet. Ouders zijn verplicht hun kinderen naar school te laten gaan, maar tegelijkertijd heeft de gemeente een belangrijke verantwoordelijkheid om te zorgen voor een veilige en bereikbare schoolomgeving.
Bij plannen in de directe nabijheid van scholen — zeker bij speciaal onderwijs — moet zorgvuldig worden gekeken naar:
Dit geldt in het bijzonder voor speciaal onderwijs, waar leerlingen vaak extra behoefte hebben aan voorspelbaarheid en veiligheid.
Wij vinden het daarom belangrijk dat onderwijsinstellingen, ouders en betrokken organisaties actief worden betrokken bij verdere besluitvorming rondom de locatie Waleweingaarde 103.
Let op: Reacties op het voornemen kunnen worden ingediend tot 11 mei 2026.
Op deze pagina staan voorbeeldbrieven (templates) die ouders en omwonenden kunnen gebruiken om hun zorgen kenbaar te maken.
Samen zorgen we ervoor dat de belangen van leerlingen en onderwijs serieus worden meegewogen..
Naar aanleiding van recente berichtgeving zijn er bij ouders en omwonenden nieuwe vragen ontstaan over de geschiktheid van het gebouw voor opvang van circa 240 personen.
In een artikel van De Telegraaf wordt vermeld dat leraren van de ISK-school aangaven niet vooraf op de hoogte te zijn van de plannen. Daarnaast wordt in het artikel aangegeven dat volgens een betrokkene in het gebouw de beschikbare ruimte mogelijk geschikt is voor ongeveer 50 personen.
Dit verschil tussen een geschatte capaciteit van circa 50 personen en de voorgenomen opvang van circa 240 personen roept bij ouders en omwonenden vragen op over de praktische haalbaarheid, veiligheid en leefbaarheid binnen het gebouw.
Daarbij blijft ook de vraag bestaan hoe gedeelde voorzieningen, zoals gymzalen die via interne gangen verbonden zijn met het opvanggedeelte, veilig gebruikt kunnen blijven worden door schoolkinderen.
Wij blijven aandringen op duidelijke, transparante informatie over de capaciteit van het gebouw en de maatregelen die worden genomen om veiligheid en leefbaarheid te waarborgen.
.
Naar aanleiding van de voorgenomen opening van een spoednoodopvang voor circa 240 personen aan de Waleweingaarde 103 in Apeldoorn is een spoedprocedure (voorlopige voorziening) gestart bij de rechtbank.
In deze procedure wordt gevraagd om de voorbereidingen tijdelijk stil te leggen, zodat eerst zorgvuldig kan worden beoordeeld of deze locatie juridisch en praktisch geschikt is.
In het bezwaarschrift aan de rechtbank worden onder andere de volgende punten benoemd:
Bewoners geven aan dat zij behoefte hebben aan een zorgvuldige en transparante besluitvorming, waarbij zowel de belangen van omwonenden als die van toekomstige bewoners goed worden meegenomen.
Wij houden u via deze petitie op de hoogte van verdere ontwikkelingen.
Dank aan iedereen die de petitie al heeft ondertekend en gedeeld..
Martha Riemsma stelt in een ingezonden brief dat de column van Kim van Keken eenzijdig of onjuist is. Riemsma schrijft dat ANP de rechten van zijn fotografen verdedigt: foto’s verschijnen te vaak op websites van partijen die er niet voor betaald hebben en fotografen kunnen niet leven van waarschuwingen alleen.
Freelancefotografen
Haar collega – commercieel directeur Jessica van der Waal – vertelde de rechter hetzelfde bij een hoorzitting van mijn herroepingszaak. In die zaak loog rechtsvoorganger Hollandse Hoogte dat freelancefotograaf Michiel Wijnbergh zijn auteursrecht overdroeg. Ik had betoogd dat ANP vaker rechten claimt die het niet heeft en onder andere verwezen naar een uitspraak uit 2021 over een foto van freelancefotograaf Lex van Lieshout.
Foto’s van andere partijen
Riemsma schrijft in haar stuk dat ANP naast de eigen foto’s en foto’s van zijn freelancefotografen ook de archieven van 500 fotografen en 100 agentschappen vertegenwoordigt. Toevallig verscheen er dezelfde dag een stuk in NRC met een ontluisterend inkijkje over de herkomst van foto’s.
Op de website van ANP staat een overzicht van alle partners waar ANP mee samenwerkt. Daar staan grote en bekende beeldbanken zoals Belga, Epa en Getty tussen. ANP mag al die foto’s verkopen, maar lijkt geen exclusieve verkooplicentie te hebben: foto’s van bijvoorbeeld Science Photo Library staan ook te koop bij Alamy.
Exclusieve rechten
Van het overgrote deel van de meer dan 300 miljoen foto’s in de beeldbank is ANP overduidelijk niet de enige uitgever en dat betekent dat ANP geen misgelopen licentievergoeding kan claimen als je zo’n foto hebt gebruikt: ANP kan immers niet uitsluiten dat je de foto via een andere partij hebt verkregen. Daarom zijn die claims zo kwalijk. ANP beschuldigt je van onrechtmatig gebruik en alleen als je bewijs levert dat je de foto elders kocht laat ANP je met rust. De omgekeerde wereld: wie eist bewijst. ANP dient de exclusieve uitgeefrechten te hebben. En dat is zelfs voor foto’s waarvan ANP de auteursrechthebbende is vaak niet het geval omdat de foto’s verkocht zijn aan andere uitgevers, bijvoorbeeld DPG Media.
Strafrechtelijke boete
Riemsma stelt dat het ‘beboeten’ een preventieve werking heeft. Gebruikers zouden dan eerder geneigd zijn om te kiezen voor beeld dat wél vrij gebruikt mag worden. Dat is wrang, ik zie geregeld claims voor foto’s die je vrij mag gebruiken. Foto’s uit het publieke domein bijvoorbeeld of foto’s van het koninklijk huis. Al in 2019 haalde dat de pers met foto’s van NASA, maar ANP blijft dergelijke foto’s onverminderd claimen.
Bovendien werkt Nederlands recht zo niet: private partijen mogen geen boetes opleggen, dat is aan de rechter. Advocaat Marjolein Driessen legde dat recentelijk uit bij een uitzending over fototrollen van Kassa.
Opgeklopte licentietarieven
Losse foto’s bestellen bij ANP kon lange tijd niet. Pas in 2025 zijn er tarieven aan de beeldbank toegevoegd met een bestelknop. Het zijn ongebruikelijk hoge bedragen die niemand vrijwillig betaalt.
De claims zijn zelfs gebaseerd op een nóg hogere licentieprijs. Riemsma schrijft dat dat bewust is: er worden kosten gemaakt voor opsporing en wie achteraf aangesproken wordt, moet meer betalen anders loont de opsporing niet. Ze vergeet dat een schadevergoeding wettelijk gezien gebaseerd moet zijn op de werkelijke licentieprijs en ANP de kosten al verrekend met een opslag van 33%. Het is onrechtmatig om meer schadevergoeding te vorderen dan daadwerkelijk geleden.
Opmerkelijk is dat ANP spreekt van een retroactieve licentie. Je betaalt alleen voor het gebruik in het verleden en je dient de foto te verwijderen. ANP gaat daarmee voorbij aan artikel 13.1 van de handhavingsrichtlijn 2004/48/EG: je bent pas schadeplichtig op het moment dat je weet (of redelijkerwijs had moeten weten) dat je inbreuk maakte. Wettelijk gezien is de inbreuk staken of alsnog een reguliere licentie aanschaffen op het moment dat je aangesproken wordt voldoende.
Visual Rights Group (VRG) als zondebok
De samenwerking met VRG (tegenwoordig Copyright Agent Benelux) is beëindigd. ANP lijkt hiermee zijn straatje schoon te vegen en VRG de schuld te geven van alle lelijke claims uit het verleden. Het is echter toch echt ANP zelf die bepaalt achter welke foto’s aangegaan moet worden en welke bedragen in rekening gebracht moeten worden.
ANP doet nu zelf de communicatie en afhandeling via Team Fairlicensing (TF). Daar waar VRG nog uitzocht wie de gebruiker was en controleerde of die ingeschreven was bij de KvK, stuurt TF een claim naar het eerste het beste emailadres dat het vindt en begint een claim met “beste lezer”. Via VRG zag ik geen claims voor particulieren, via TF wel. Bij VRG communiceerde je met een mens en kon je ook bellen. Bij TF is contact met een mens uitzonderlijk en moet je belafspraken maken. Belafspraken die niet nagekomen worden volgens gedupeerden.
De communicatie en afhandeling door TF gebeurt op naam van ANP Holding BV. Dat is een andere BV dan die de beeldbank exploiteert. Blijkbaar handhaaft de ene BV met een volmacht niet bestaande auteursrechten van de andere BV.
Rosmalen Gerechtsdeurwaarders BV
De dossiers van ‘wanbetalers’ worden doorgezet naar Rosmalen Gerechtsdeurwaarders en dan lijken er drie opties te zijn:
• Goed verweer gevoerd: je hoort er niks meer van.
• Matig verweer gevoerd, maar kansloos voor ANP bij de rechter: je krijgt een sommatie-exploot met zeer korte betalingstermijn.
• Genegeerd of te veel in je kaarten laten kijken: je krijgt een verzoek tot betaling (incasso) per mail of brief. Details en eerdere correspondentie ontbreken. Vaak ontstaat er (opnieuw) een discussie. Betaal je dan nog niet, dan kan het zijn dat er een rechtszaak aangespannen wordt.
Vermoedelijk dagvaardt Rosmalen alleen partijen waarvan men uit de gevoerde correspondentie kan afleiden dat die niet de kennis of middelen hebben om zich te verweren bij de rechter. Zover ik weet zijn er alleen rechtszaken gevoerd voor foto’s van Nederlandse fotografen.
Onder de radar
Riemsma snapt dat de verontwaardiging over onredelijke claims soms publiekelijk gedeeld wordt. Ze doelt denk ik op de ophef over de studentenkrant die bijna failliet ging, de band die hun spaarpot moesten aanspreken en recentelijk het briefje van Nijman. Riemsma stelt dat ANP met die partijen in overleg gaat en meestal tot een oplossing komt. Ze beklaagt zich erover dat dat niet zichtbaar is in de media.
Dat is wederom de omgekeerde wereld: ANP lost alleen een geschil op als er publiciteit is, of gedreigd wordt met publiciteit. Over alle drie de genoemde issues liep er namelijk al een stevige discussie en was juist die discussie aanleiding om erover te publiceren. Mensen die negeren of bang zijn voor een rechtszaak, die publiceren er niet over in de hoop dat het stil blijft.
De rol van de rechtspraak
Riemsma schrijft dat de rechter negen van de tien keer mee gaat in de argumenten van ANP en dat de rechter het standpunt van ANP herhaaldelijk heeft bevestigd. Ik zet daar twijfels bij. De Rechtspraak publiceert lang niet alle zaken en gedaagden melden dat ze geschikt hebben. Een gedaagde vertelde zelfs dat ze voorafgaand aan de zitting apart genomen was en dat de rechter haar instrueerde om te schikken: de rechter zou helpen op een zo laag mogelijk bedrag uit te komen. Ik heb de indruk dat rechters voor fototrollen ongunstige uitspraken proberen te voorkomen en aansturen op schikkingen.
De Rechtspraak publiceerde in 2026 vier uitspraken die ANP verloor:
1. Rosmalen vervalste bewijs van de Wayback (fotograaf niet bekend).
2. Rosmalen vergeet de eis in de dagvaarding (fotograaf Bart Maat).
3. Rosmalen onderbouwt het auteursrecht niet (fotograaf Robin Utrecht).
4. ANP is niet de rechthebbende (fotograaf Lex van Lieshout)
Bij alle vier de zaken is betwist dat ANP de rechthebbende is, iets wat partijen die in persoon procederen vaak verzuimen. En dan verlies je.
Desinfecterend zonnetje
Goed dat Van Keken en Riemsma in debat gaan over de werkwijze van ANP. Publiciteit is namelijk hard nodig. Zeker gezien het feit dat de bedragen die ANP claimt in verhouding tot andere fototrollen relatief laag zijn. In mijn ‘praktijk’ zie ik vooral de hogere en agressievere claims.
Help mee fototrollen in een desinfecterend zonnetje te zetten: deel je ervaring met een fototrol en neem deel aan het debat door te reageren op de stukken van Van Keken en Riemsma.
Mijn petitie is al meer dan 1.100 ondertekend! En ook kreeg ik steun uit onverwachte hoek: het nichtje van Coosje van Bruggen. Zij was de vrouw van Claes Oldenburg en samen ontwierpen zij de gele kegels.