In het nieuwe jaar is het goed om nog eens terug te kijken naar het afgelopen jaar. 2016 stond in het teken van de inwerkingtreding van de nieuwe Erfgoedwet, maar ook het afschaffen van de fiscale aftrek was een belangrijk thema. Door samen te werken, zowel met andere erfgoedorganisaties, als met eigenaren van monumenten, hebben we als publiek met de politieke partijen daarin een mooi resultaat bereikt. De fiscale aftrek voor onderhoud aan rijksmonumenten blijft in 2017 gehandhaafd en de bezuiniging van 25 miljoen euro op het budget van OCW is teruggedraaid. Ook in 2017 blijft 57 miljoen op de balans staan voor de aftrekregeling. De Tweede Kamer heeft duidelijk gezegd: Minister, doe eerst gedegen onderzoek en ga met het veld en eigenaren praten over alternatieven voordat je een succesvolle regeling afschaft. Hieronder vindt u een verantwoording van ons lobbywerk.
Met Prinsjesdag 2015 werd aangekondigd dat het Kabinet werk ging maken van het vereenvoudigen van de belastingen. Allerlei regelingen, zoals van de aftrek van uitgaven voor monumentenpanden, zouden geëvalueerd worden en na een zorgvuldig besluitvormingsproces zou bekeken worden of en zo ja hoe de regeling zou kunnen veranderen. De middelen zouden behouden blijven. Met Prinsjesdag 2016 werden we allen verrast door het Kabinet dat ze middels een bezuiniging van 25 miljoen euro de fiscale aftrek voor onderhoud aan monumenten wilde afschaffen. Minister Bussemaker moest een bezuiniging op haar departement doorvoeren en koos voor het afschaffen van de fiscale aftrek. Ze diende samen met Staatssecretaris Wiebes een wetsvoorstel in om per 1 januari 2017 de fiscale aftrek te vervangen door een subsidieregeling. Ze vonden namelijk dat de fiscaliteit niet goed werkte. Er was sprake van oneigenlijk gebruik. Ook wilden ze het beheer en onderhoud van monumenten kunnen sturen. Daarnaast vonden ze de regeling niet eerlijk. Inmiddels weten we na de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer dat er geen evaluatieonderzoek had plaatsgevonden naar de werking van de fiscale aftrekregeling en dat er geen sprake was van een zorgvuldige besluitvorming. Het erfgoedveld en de eigenaren waren niet geraadpleegd. De overgangsregeling naar een subsidie moest nog worden uitgewerkt. Ook de motieven voor afschaffen klopten niet. De werkelijke reden voor afschaffing was de oplegging van een structurele bezuiniging van 25 miljoen euro aan het ministerie van OCW door het ministerie van Financiën.
Na het bekendmaken van de maatregel om de fiscale aftrek af te schaffen hebben een aantal organisaties, te weten Erfgoedvereniging Heemschut, Bewoond Bewaard, Hollandse Molen, Nederlandse Monumentenorganisatie, Federatie Grote Monumentengemeenten, Federatie Particulier Grondbezit, Vereniging Particuliere Historische Buitenplaatsen, en de erfgoedkoepels Kunsten 92 en Federatie Instandhouding Monumenten de handen ineengeslagen. Doel was de structurele bezuiniging op monumentenzorg van tafel te krijgen en pleiten voor het aanhouden van de fiscale aftrek tot de gehele herziening van het financieringsstelsel in de monumentenzorg in 2018. We legden contact met Tweede Kamerleden en met het Ministerie van OCW. We zijn uitgebreid met de Kamerleden gaan praten. Tevens werden verkennende gesprekken gevoerd met het ministerie. Daarnaast starten we een petitie om zoveel mogelijk handtekeningen te verzamelen. Via (lokale, regionale en landelijke) kranten, televisie en radio en nieuwsportals, werd aandacht gevraagd voor onze lobby. Ons doel was tweeledig: ten eerste het informeren van het publiek ten aanzien van de bezuinigingsmaatregel van het Kabinet en ten tweede de weerlegging van het beeld dat de fiscale aftrek van onderhoud aan monumenten oneigenlijk gebruikt werd en vooral ten goede kwam aan de mensen die het niet nodig hadden. Niet altijd kwam deze weerlegging van dat beeld in het begin goed naar voren. Daarom hebben we ook filmpjes laten maken om te laten zien dat de meeste monumenteigenaren een modaal inkomen hebben, liefde hebben voor hun eigendom en graag de oude panden willen behouden en in goede staat willen doorgeven aan de volgende generatie. Deze zijn via sociale media en Youtube verspreid. De fiscale aftrek is naast een bijdrage aan de meerkosten voor onderhoud ook een erkenning voor de inspanningen en inzet van de monumenteneigenaren. Ook voor historische binnensteden heeft de fiscale aftrek een enorme positief effect.
Allereerst heeft de petitie Stop de bezuinigingen op ons erfgoed!, via petities.nl, die 3 oktober 2016 is gestart tot 2 november 2016 ruim 11.000 handtekeningen opgehaald. De commissie Financiën van de Tweede Kamer heeft deze petitie op 2 november 2016 aangeboden gekregen. Daarnaast heeft onze lobby in de Tweede Kamer gezorgd dat zowel op maandag 31 oktober en maandag 7 november bij de behandeling van het Belastingplan 2017 de meeste aandacht en tijd uitging naar het wetsvoorstel tot afschaffing van de monumentenaftrek. Toen op 7 november bleek dat het Kabinet uit de Tweede en Eerste Kamer geen steun zou krijgen voor haar wetsvoorstel, heeft de minister het niet aan laten komen op een stemming, maar heeft ze op 9 november laten weten het plan aan te houden. Dat betekent dat de fiscale aftrek voor monumentenpanden in 2017 gehandhaafd blijft. Een amendement van Van Weyenberg van D66 om het wetsvoorstel terug te draaien is op 17 november door de Kamer nipt verworpen. Alleen de regeringspartijen VVD en PvdA stemden tegen. Gelukkig heeft de Kamer ook dekking gevonden voor de bezuiniging van 25 miljoen euro op monumentenzorg. Op 8 december 2016 stemde de Kamer voor een amendement van Mark Harbers (VVD) en Henk Nijboer (PvdA) die zorgt dat het budget van 57 miljoen voor monumentenaftrek gehandhaafd blijft. Alleen PVV, 50 PLUS en Lijst Roland van Vliet waren tegen.
Heemschut heeft via haar website, nieuwsbrief, twitteraccount en facebookaccount aandacht gevraagd voor de petitie, en heeft haar achterban geïnformeerd over haar lobbywerkzaamheden richting Tweede Kamer. Voor sociale media heeft Heemschut drie filmpjes laten maken die door een ieder verspreid konden worden. Vooral het bereik van Facebook was een groot succes. Via Facebook hebben we de filmpjes actief gepromoot onder geïnteresseerde doelgroepen. Met behulp van een kleine investering hebben we het bereik van de berichten vergroot. De filmpjes zijn ieder ongeveer 40.000 keer bekeken! Via twitter zijn de berichten over onze campagne ongeveer tot 5000 keer per keer bekeken. Onze website heeft ongeveer 1000 unieke bezoekers per bericht gehad. Een extra nieuwsbrief van Heemschut is uitgestuurd en heeft 2.500 mensen bereikt. Via televisie is Nieuwsuur op 6 oktober 2016 en 1 Vandaag op 1 november 2016 beiden ongeveer 600.000 keer bekeken.
Een aantal van u heeft via petities.nl aangegeven geld te storten voor onze campagne. Dat is ruimhartig gebeurd. Tot nog toe is aan giften een bedrag binnengekomen. € 3.984,75. Dank daarvoor! Een klein deel van dit bedrag is overgemaakt via www.geef.nl. Een groot deel is via de website van Heemschut binnen gekomen. Daarnaast is ook rechtstreeks geld gestort op de rekening van Heemschut.
We hebben voor de campagne afgerond de volgende (extra) kosten gemaakt:
3.000 euro voor het maken van spotjes voor gebruik op YouTube, de social media (Facebook, Twitter) en op websites
1.000 euro advertentieruimte op social media (Facebook, Twitter)
400 euro donatie aan de Stichting Petities.nl
In 2017 blijft de aftrek voor onderhoud aan monumenten via de inkomstenbelasting bestaan. Blijft wel staan dat het wetsvoorstel daarmee niet van tafel is. Of en hoe verder wordt besloten hangt echter deels ook af van de Tweede Kamerverkiezingen in maart aanstaande. Het ministerie van OCW gaat de komende maanden met de erfgoedorganisaties praten over aanpassingen of veranderingen in de financiering van het stelsel van de monumentenzorg. De huidige minister lijkt hierin deels al een richting te hebben gegeven. Zo is het idee dat er geld komt voor langjarig onderhoud aan grote monumenten, duurzaamheidsmaatregelen en herbestemming. Onderhoud aan rijksmonumenten door particulieren lijkt de huidige minister minder belangrijk te vinden.
Heemschut zet in op behoud van de bestaande middelen en extra inzet van middelen uit andere aandachtsgebieden/beleidsterreinen. Alleen hierdoor kan de erfgoedzorg op peil blijven en een effectieve bijdrage blijven leveren aan onze samenleving. Om sterk te staan en ook om te zorgen dat uw belang wordt gehoord vragen wij u om ons te steunen en lid te worden van Heemschut. Erfgoedvereniging Heemschut bestaat sinds 1911 en is met bijna 5.000 leden een van de grotere erfgoedorganisaties.
Op 13 oktober 2026 tussen 13:15 en 13:30 uur zal in de Tweede Kamer in de Statenpassage aan de Tweede Kamercommissie van Infrastructuur en Waterstaat de petitie 'Behoud de 65-pluskorting voor bus, tram en metro' door de Seniorencoalitie' worden overhandigd. Bron: tweedekamer.nl Wilt u erbij zijn? Meld het de petitionaris en meld u zich aan op bezoekers.tweedekamer.nl.
Kassa! belichtte de duistere praktijken van Rights Control en deze fototrol lijkt samen met haar juridische partner Micta als sneeuw voor de zon verdwenen: ik kreeg geen nieuwe meldingen meer. Ook Kitty van Boven lijkt definitief gestopt leid ik af uit een bericht van Robert Mijnsbergen, een advocaat die op dezelfde locatie als Van Boven gevestigd is en eveneens optreedt voor Roel Dijkstra.
Afgelopen maanden stond de schijnwerper vooral op team Fairlicensing van ANP en dat leidde tot terugbetaling en matiging van de gevorderde bedragen. En het lijkt dat ANP iets beter controleert hoe het zit met de rechten voordat er een blafmail wordt verstuurd, al komen er bij mij nog steeds meldingen binnen voor foto’s van buitenlandse fotografen. Al met al goede ontwikkelingen: veel leesplezier met dit 36e voortgangsbericht van de petitie: Stop onredelijke fotoclaims.
Radio-uitzending Villa VdB
Hobbyist Jelle Boonstra van jingleweb.nl verscheen samen met sporthistoricus Jurryt van de Vooren in een radio-uitzending over de claims van ANP. Patrick Rasenberg bevestigde telefonisch in de uitzending dat ANP tegenwoordig ook particulieren aanschrijft. Ik herhaal maar weer eens dat de wet uitgaat van daadwerkelijke schade en dat ANP geen foto’s verkoopt aan particulieren.
Van de Vooren schreef naar aanleiding van de uitzending een opiniestuk en Martha Riemsma reageerde daarop met dat ANP het allemaal doet voor de fotografen en altijd openstaat voor een redelijke oplossing. De vele meldingen afgelopen jaren laten een totaal ander beeld zien, maar goed, wat niet is kan nog komen.
Pictoright
Ik kon zomer 2025 bij Pictoright alleen de illustraties van het boek Nageluk opgeven maar moest wel de hergebruikrechten van ál mijn online verschenen werk overdragen om aanspraak te maken op een uitkering van de collectieve rechten. Ik stelde wat kritische vragen daarover – een antwoord bleef uit. Bij de openbare jaarvergadering werd mijn vermoeden bevestigd dat Pictoright de rechten voor digitaal hergebruik (thuiskopievergoeding, reprorecht) uitkeert op basis van analoge publicaties.
Recentelijk vroeg Pictoright mij het boek Nageluk per post op te sturen. Geïrriteerd reageerde ik op deze kafkaëske controle op fraude: het boek is geregistreerd met een ISBN-nummer, is te koop en ligt bij de bieb. Daarop belde de nieuwe directeur van Pictoright: Karlijn Vogel. We hadden een prettig gesprek en ik heb mijn verwondering uitgesproken over de ‘analoge’ werkwijze van Pictoright, de rechtszaak met Meta, de verplichte overdracht van hergebruikrechten en het feit dat de uitkering van collectieve rechten via fotobureaus gaat. Als fototrollen al 15 jaar het hergebruik van foto’s op internet kunnen ‘monitoren’, dan moet Pictoright dat toch ook kunnen voor aangeslotenen?
ANP houdt 50% van de collectieve rechten van aangesloten fotografen voor zichzelf. Tegen BSR Agency loopt een rechtszaak vanwege fraude met de opgave en het niet uitkeren van de rechten aan de fotografen. Pictoright verzuimde blijkbaar jarenlang de grote exploitanten te controleren, ondanks dat fotografen voortdurend aan de bel trokken. En individueel aangeslotenen worden gevraagd om bewijs per post op te sturen... ik blijf mij verbazen.
Monopolisering web
Een kwalijk gevolg van het afdwingen van torenhoge licentievergoedingen is dat hobbyisten het plezier verliezen in het gratis delen van hun kennis en stoppen met hun website. Ik heb de afgelopen jaren tientallen mensen geholpen die hun blog hebben verwijderd. Daarmee gaat een stukje erfgoed en diversiteit van het web definitief verloren. Recente voorbeelden: databank met klassieke camera's uit de periode 1933 – 1945, de Busbrief en de website Oud Voorthuizen.
Met name ANP speelt een kwalijke rol in het monopoliseren van het web door te doen alsof het alleenrecht heeft op foto’s waar allang geen auteursrecht meer op rust voor niet-commercieel gebruik op internet. Heel vaak claimt ANP namelijk foto’s die reeds uitgegeven zijn met een onbeperkte licentie voor wat betreft aantal views en tijdsperiode: op dergelijke foto’s rust geen exclusief publicatierecht meer. Geregeld claimt ANP zelfs foto’s uit het publieke domein.
Ook zorgwekkend is dat het Nationaal Archief stopt met het aannemen van particuliere collecties. Het gevaar is dat die foto’s in een commerciële beeldbank terechtkomen, die dan vervolgens ‘retroactieve’ licenties gaat afdwingen voor publicaties uit de tijd dat ze nog niet over de fotobestanden beschikte.
Boek Fotorecht
Fijne berichten over mijn boek en de eerste recensie is verschenen! Vermeldingen en recensies worden hier verzameld. Zelf gebruik ik het boek bijna dagelijks als naslagwerk en ik kopieer geregeld zinnetjes om juridische vragen te beantwoorden.
Het boek is met 55 euro stevig aan de prijs. Dat betekent helaas niet dat het een winstpakker is: de oplage is klein omdat ik niet verwacht veel boeken te verkopen aan de beroepsgroep en er daarbuiten weinig interesse zal zijn in de taaie materie. De kostprijs voor drukken en verzenden is meer dan 20 euro, als je daar de BTW en boekhandelsmarge bij optelt ga je al richting de 45 euro om quitte te spelen. Tel daarbij op dat het gedateerde studieboek dat mij mede inspireerde een boek te schrijven dus 55 euro kostte…
Mocht de prijs een probleem zijn; ik ga recensie-exemplaren opsturen en hoop dat het binnenkort bij de bieb ligt.
Wetswijzigingen
De meest recente wetswijzigingen laten zien hoe succesvol de lobby van rechtenexploitanten is. Het jarenlang bakkeleien van rechtsgeleerden en politici heeft geresulteerd in de Wet versterking auteurscontractenrecht. Het is vooral een versterking van de rechten van uitgevers, opdrachtgevers en beheerentiteiten. Mijn blog daarover in vogelvlucht:
1. Voor het verlenen van een exclusieve licentie is niet langer een schriftelijke akte vereist.
2. Toegevoegd is dat het tonen van een werk op internet onder het recht op openbaar maken van artikel 1 Aw valt. Dit is in strijd met de Europese regelgeving waar het auteursrecht beperkt is tot mededelen aan NIEUW publiek.
3. De persoonlijkheidsrechten overerven. Daarmee kan tot 70 jaar na overlijden van de maker gesteggeld worden over naamsvermelding en reputatieschade door wijziging van het werk, ook als de maker dat niet wil. Voorheen vervielen de persoonlijkheidsrechten als de maker niemand had aangewezen om zijn naam en reputatie te beschermen na zijn/haar overlijden.
4. Verenigingen als Buma en Dupho krijgen de volledige bevoegdheid om te bepalen wat een billijke vergoeding is. Voorheen moesten verenigingen dat in overleg doen met de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
5. De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap is in samenspraak met de Minister van Jusitie en Veiligheid verantwoordelijk voor de geschillencommissie. Dat betekent een verdubbeling van het aantal ambtenaren want voorheen viel dit onder één ministerie.
6. Verenigingen van makers, zoals Buma en Dupho, mogen een ‘nadere invulling’ geven aan de persoonlijkheidsrechten. Zelfs het persoonsgebonden en voorheen onlosmakelijke recht van de maker wordt verkwanseld.
Rechtstaat
De nieuwsvoorziening staat onder druk en daarmee de democratie: big tech en mediagiganten eigenen zich het publieke domein toe, bepalen wat jij te zien en zetten de wet naar hun hand. De pers functioneert niet als controlerende macht omdat zij volop profiteert van de status quo. Journalisten worden steeds slechter betaald en hun rechten worden uitgehold. Kleine publicerende partijen worden afgeschilderd als fotodieven en juridisch onder druk gezet. Rechtsbescherming ontbreekt; de overheid laat handhaven auteursrechten over aan de markt en beschermt de belangen van de inningsindustrie.
Guido van Nispen spreekt zijn zorgen uit: de oprukkende technologie in combinatie met de onduidelijkheden omtrent fotorechten jaagt gebruikers naar AI. Met een wildgroei aan fictieve, onbetrouwbare beelden als gevolg, ten koste vakfotografen.
Rechtszaak Joke Kaviaar
ANP heeft verweer ingediend in de zaak van Joke Kaviaar. Kort samengevat stelt ANP dat Kaviaar bewijs had moeten leveren dat de foto gedownload is toen het archief van de stichting ANP Foundation nog bestond. En dat Kaviaar, mochten wij dat bewijs alsnog leveren, de licentievoorwaarden van het archief schendt: het gebruik zou commercieel zijn en naamsvermelding ontbrak.
Stichting ANP Foundation is opgericht met als doel om het historisch archief van ANP te ontsluiten en open te stellen voor het publiek. Dat archief is volgens de advocaat van ANP in 2021 opgeheven. De stichting bestaat echter nog en de huidige bestuurders zijn Bas van Beek en Martijn Bennis, aangetreden op 1 maart 2021, het jaar van de opheffing van het archief. Beide zijn werkzaam (geweest) bij ANP en ondertekenden vele sommatiebrieven.
Ik vraag mij af of je een archief, dat met publieke middelen is gedigitaliseerd en waarvan de foto’s gratis onder de voorwaarden van Creative Commons gebruikt mochten worden, mag overhevelen naar een commerciële beeldbank. Asociaal is het in ieder geval wel.
Voor nu is het afwachten op bericht van de rechtbank of er schriftelijk gereageerd kan worden of dat er een mondelinge behandeling gelast wordt.
Tot slot
Afgelopen maanden dus vooral veel aandacht voor ANP. Dat betekent helaas niet dat andere trollen stil zitten. In juli en augustus kwamen er meldingen binnen van Copytrack, Robert Fechner, Copyright Agent Benelux, Fuß & Jankord, Rights Defend en Dirk Dijkstra van NL.Legal. De gevorderde bedragen liggen fors hoger, vermoedelijk ligt het ‘succespercentage’ daardoor een stuk lager dan bij ANP. Wat opvalt: alle fototrollen werken tegenwoordig met een inlogportaal en lijken geen KvK-nummers meer te checken. Controleer dus voordat je reageert of de trol überhaupt je NAW-gegevens heeft.
Mijn overzicht van artikelen op andere websites is bijgewerkt. Mis je een artikel? Geef door!
Hoe meer mensen hun ervaring delen, hoe harder het desinfecterend zonnetje gaat schijnen. En voor degenen die nog nooit een blafbrief hebben gekregen: steun, deel en reageer op de ervaringen van anderen.
Groet!
De petitionaris
Bedankt! Mede door uw hulp zijn we vandaag de grens van 200 handtekeningen gepasseerd. Let wel, we hebben het slechts over één straat en toch zoveel handtekeningen.
En we gaan door. Helpt u ook mee door het delen van de petitie op uw socials? https://avenueceramiqueveilig.petities.nl/ Samen stap voor stap voor een veilige Avenue Ceramique.......eindelijk. Bedankt, Francois
Het commissariaat voor de media geeft de minister groen licht om ON eruit te knikkeren.
Er is weer een stapje in de goede richting gezet, maar het spreekwoord van de beer en de huid is bekend. Vooralsnog staat de eerstvolgende uitzending van ON na de komkommertijd nog gewoon ingepland op dinsdag 8 september, 12:15 uur.
Felicitaties aan de andere petitie, die inmiddels meer ondertekeningen heeft dan ON-leden.
Met vriendelijke groeten en dank,
Isaak.
De woning in Overasselt waar deze week een beveiliger werd doodgeschoten wordt per direct voor een jaar gesloten. Dat heeft de burgemeester van de gemeente Heumen bepaald.
Hans Witt zal a.s. dinsdag 8 sep om 19:30 gebruik maken van de mogelijkheid om in te spreken in de gemeenteraad.
Hij zal dan kort de geschiedenis van de knik en de Overtuin onder de aandacht van de gemeenteraad brengen. Deze vergadering is openbaar dus wie geïnteresseerd is kan op de publike tribune plaats nemen (gemeentehuis Rheden, Hoofdstraat 3, De Steeg). De vergadering is ook online te volgen, ga daarvoor naar https://rheden.bestuurlijkeinformatie.nl/Calendar en kies Beeldvormende vergadering sessie 1 (Raadzaal).
Op 17 september zal Jaap Droogers een overleg hebben met wethouder Boom. Zie voor het vorige overleg: huizermaatweg.tsbd.nl. Wil je op de hoogte blijven van alles over de Huizermaatweg, schrijf je dan in voor de nieuwsbrief. Heb je vragen die ik aan de wethouder kan stellen? Mail ze naar huizermaatwegveilig@tsbd.nl .
In het FD wordt een rapport van consultant PriceWaterhouseCoopers genoemd. Hoogovens hebben geen toekomst in Europa.
De dure consultants zijn het dus eens met de academische economen. De progressieve helft van de Tweede Kamer is het ook wel eens met deze partijen.
Blijven over Tata Steel zelf en de op een petitie van Tata Steel gemobiliseerde krap 15.000 medewerkers en andere afhankelen die zich verzetten tegen verandering, heel menselijk.
Verzet tegen verandering krijgt steun van populisten die het verbinden aan allerlei veranderingen waar mensen onder lijden. Veranderingen die vaak extra pijnlijk omdat een beschermende verzorgingsstaat op allerlei plekken wordt wegbezuinigd. De zondebokpolitiek van politici is dan extra succesvol.
