Antwoord op de petitie van de wethouder, misschien een stopverbod in de Spuistraat.
Behandeld door Bestuurlijke zaken V&OR
TA2022-000642/ZD2022-008765
Uw petitie/raadsadres van 20 juni 2022 over “Geef het fietspad terug in de Spuistraat”
Beste Amsterdammers,
Hartelijk dank voor uw petitie aan de gemeenteraad van 20 juni 2022 met als onderwerp “Geef het fietspad terug in de Spuistraat”.
In uw petitie vraagt u in de eerste plaats om zo snel mogelijk een tijdelijk fietspad af te tekenen op het nieuw aangelegde trottoir in de Spuistraat. In de tweede plaats doet u een procedurevoorstel om tot een nieuw besluit te komen in de gemeenteraad over een definitieve inrichting.
Daarbij doet u ook een suggestie voor een inrichtingsprincipe waarbij de rijbaan wordt verschoven en een nieuw fietspad wordt aangelegd. Dit gaat ten koste van de parkeerplaatsen aan beide zijden van de weg.
Op 13 juli 2022 heeft de gemeenteraad mij gevraagd om uw brief te beantwoorden.
Ik zal achtereenvolgens ingaan op de voorgeschiedenis en uw vragen.
Voorgeschiedenis
Tijdens de afgelopen coronaperiode, toen er ‘anderhalvemeter’-maatregelen moesten worden getroffen in de openbare ruimte, is het fietspad in de Spuistraat afgesloten om meer ruimte aan de voetganger te geven door de fietser gebruik te laten maken van de rijbaan. Dit is grotendeels als positief ervaren door zowel de buurt als de verkeersdeelnemers in de Spuistraat.
Daarnaast waren er ook kritische geluiden.
De stadsdeelcommissie Centrum heeft op 2 november 2021 nadrukkelijk verzocht om de Spuistraat definitief in te richten als fietsstraat waar de auto te gast is.
Vervolgens is de buurt geconsulteerd, is het voorstel onder andere besproken in de stadsdeelcommissie - met inspraak van voor- en tegenstanders –, besproken met Fietsersbond en getoetst in de Centrale Verkeerscommissie (CVC).
Dit heeft op 17 januari 2022 geresulteerd in een besluit van het Dagelijks Bestuur van stadsdeel Centrum waarin is besloten de Spuistraat definitief in te richten als fietsstraat, waar de auto te gast is. Ook de positieve en negatieve ervaringen uit de coronaperiode zijn meegewogen in het besluit.
De afgelopen maanden is het fietspad verwijderd en omgezet in trottoir. Ook wordt nieuwe bebording geplaatst en nieuwe markering op de rijbaan aangebracht, waaruit duidelijk blijkt dat de auto te gast is in de fietsstraat.
Andere afwegingen om definitief tot een inrichting als fietsstraat te besluiten
1. Historisch veranderende situatie
De Spuistraat met vrijliggend fietspad komt voort uit de situatie van de jaren ‘90 van de vorige eeuw waarbij de Spuistraat nog als hoofdnet voor auto’s fungeerde richting Raadhuisstraat, Rokin, Amstel en Vijzelstraat. Dit was een 50km/u hoofdweg met een veelvoud van de huidige hoeveelheid gemotoriseerd verkeer.
De afgelopen decennia is de functie van de Spuistraat en de wijze waarop de verkeerscirculatie in het stadshart is georganiseerd, veranderd. Zo is van de vroegere doorgaande ontsluitingswegen alleen de Raadhuisstraat nog bereikbaar via de Spuistraat en is de Nieuwezijds Voorburgwal de voornaamste en aangewezen hoofdroute om vanuit het noorden de Raadhuisstraat te bereiken. Dit betekent dat de Spuistraat voornamelijk een buurtfunctie heeft gekregen waar maximaal 30 km per uur mag worden gereden. De Spuistraat vervult nu dus een ondergeschikte rol ten opzichte van het hoofdnet auto. Dit moet ook duidelijk zijn in de wijze waarop een straat is ingericht. Een geasfalteerde vrijliggende rijbaan voor auto’s met een vrijliggend fietspad is niet de juiste indeling.
2. Toekomstbestendigheid
Wanneer het project de Oranje Loper is afgerond, met name de werkzaamheden op de Nieuwezijds Voorburgwal, is er een verdere afname van gemotoriseerd verkeer in de Spuistraat. Het Dagelijks Bestuur van stadsdeel Centrum heeft nadrukkelijk toegezegd, de punten die door de stadsdeelcommissie zijn gevraagd in het ontwerp voor herinrichting mee te nemen. Deze punten overlappen met uw petitie en betreffen:
a. Fietsverkeer richting het noorden mogelijk maken
b. Meer ruimte voor voetganger en fietser
c. Rekening houden met bewoners met een gehandicaptenparkeerplaats op kenteken.
Huidige situatie
Ik deel uw mening dat de huidige situatie in de Spuistraat niet ideaal is. Er wordt frequent geladen en gelost op de rijbaan, waarbij zowel het gemotoriseerd verkeer als het fietsverkeer wordt gehinderd en er soms zelfs gevaarlijke situaties ontstaan. Hierbij moet de kanttekening worden gemaakt dat dit met name in de ochtendspits tot problemen leidt en het buiten deze periode de doorstroming voldoende is en de situatie goed functioneert.
De problemen in de Spuistraat zijn te wijten aan de minimale breedte van de rijbaan. Ondanks het grote aantal laad- en losplekken waar gebruik van kan worden gemaakt, wordt nog veel stilgestaan op de rijbaan, waardoor fietsers gaan uitwijken over het trottoir.
Stadsdeel Centrum kijkt voortdurend naar mogelijkheden voor verdere verbeteringen om de verkeersveiligheid te vergroten en de situatie voor fietsers comfortabeler te maken. Nu wordt onderzocht of een stopverbod, dat samenvalt met de venstertijden voor laden en lossen, soelaas kan bieden. Daarnaast is stadsdeel Centrum in gesprek met Afval & Grondstoffen om te onderzoeken of andere ophaaltijden of -methoden voor het huis- en bedrijfsafval mogelijk zijn.
Volledige herinrichting voorlopig niet mogelijk
Het is de ambitie van het Dagelijks Bestuur van stadsdeel Centrum dat bij de eerstvolgende mogelijkheid de rijbaan van de Spuistraat te verbreden en dat de Spuistraat officieel tweerichtingsverkeer voor fietsers wordt. Er zijn meerdere redenen dat dit niet vóór 2027 kan worden opgepakt.
Denk aan de vele werkzaamheden die al plaatsvinden in dit gedeelte van de binnenstad aan zowel de weginfrastrucutuur (zoals Nieuwezijds Voorburgwal, Raadhuisstraat en Rozengracht) als aan de kademuren en bruggen, de lange voorbereidingstijd die een herinrichting met zich mee brengt en tenslotte de financiële uitdagingen waar de gemeente Amsterdam voor staat.
Geen nieuw besluit door de gemeenteraad
Zoals hiervoor gezegd, is een volledige herinrichting van de Spuistraat de komende jaren helaas niet aan de orde. De bevoegdheid om een besluit te nemen over een nieuwe inrichting van de Spuistraat ligt sinds de verkiezingen van 17 maart dit jaar bij het Dagelijks Bestuur van stadsdeel Centrum.
Daarom zal de gemeenteraad niet betrokken worden in de besluitvorming. Wél zal de projectvoorbereiding als het zover is de normale participatie- en inspraakprocedures doorlopen en zal het Dagelijks Bestuur, zoals gebruikelijk, de stadsdeelcommissie consulteren voorafgaand aan het besluit.
Het door u voorgestelde inrichtingsprincipe
Ik wil in deze brief niet vooruitlopen op hoe de nieuwe inrichting van de Spuistraat er uit moet komen te zien. Ik kan daarom niet ingaan op de door u voorgestelde definitieve oplossing. Er zijn wel enkele basisprincipes waar bij een nieuwe inrichting rekening mee moet worden gehouden. Denk aan de vele bedrijven en instellingen (o.a. OLVG) die in de Spuistraat gevestigd zijn en hun behoefte om te kunnen laden en lossen, de inrichtingsprincipes van Duurzaam Veilig en de transformatie van Amsterdam tot een Autoluwe Stad.
Ik verwacht u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Met vriendelijke groet,
Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, Melanie van der Horst
Wethouder Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit
Op 25 november 2025 was het zover: de overhandiging van onze petitie aan burgemeester Dijsselbloem en erfgoedwethouder Van Dooren. De burgemeester sprak in zijn toespraak positieve woorden uit over ons initiatief.
Ook de wethouder gaf aan het ontzettend mooi te vinden dat we betrokken zijn bij de geschiedenis van de stad en dat we opgestaan zijn om deze geschiedenis weer zichtbaar te krijgen.
Wat begon als een simpel idee in mijn hoofd, groeide in enkele maanden uit tot iets dat veel groter werd dan ik ooit had kunnen bedenken. Elke stap bracht weer nieuwe connecties en nieuwe inzichten. Het oude stadhuis leeft, dat is wel duidelijk. En hoewel we nog niet weten waar dit alles precies gaat eindigen, voelt het alsof we samen iets in beweging hebben gezet. Voor mij persoonlijk is het vooral bijzonder om te zien hoeveel betrokkenheid, creativiteit en enthousiasme dit initiatief losmaakt in de stad. Dit geeft Bauke, Rick en mij enorm veel motivatie en energie om hier met volle overtuiging mee door te gaan!
Ondanks dat de petitie op 25 november is overhandigd, zal de petitie open blijven staan voor ondertekeningen. We hopen natuurlijk dat nog veel meer mensen de petitie zullen steunen!
Het college van burgemeester en wethouders zal overigens binnenkort op onze petitie reageren. Voor de laatste ontwikkelingen kun je ons volgen op facebook.com/groups/herbouwstadhuis!
De ondertekenaars die een vinkje voor updates hebben gezet ontvingen dit:
Roemenië is goed bezig met statiegeld! In The Guardian staat een uitgebreide beschrijving. Dat land had het laagste recycling percentage van Europa.
Er kwam een statiegeldsysteem op alle voedselverpakkingen die schoon en heel werden terug gebracht naar de winkel. Geen verrassing dat dit erg goed werkt! In sommige maanden kwam wel 94% terug.
Kritiekpuntje. Hoewel er nu heel weinig van dit soort verpakkingen in de natuur rondzwerft is deze categorie maar 5% van al het afval in Roemenië. Het is duidelijk dat er statiegeld op alles moet komen. En dan vanuit de EU! In ieder geval kan er naar Roemenië worden gewezen als voorbeeld van een goede praktijk. Zodra we daarvoor een lobbyist in de EU kunnen inhuren.
Nederland dan In Nederland houden we nog steeds een tegenwerkende industrie. Toen ik contact zocht met de activisten van Recycling Netwerk, tegenwoordig Fair Resource foundation, kreeg ik een gereserveerde reactie. Ja, ze ondersteunen de ambitie maar hebben decennia gevochten tegen de industrie (die kon rekenen op steun van bepaalde politieke partijen) om statiegeld op het zwerfafval (flesjes en blikjes) erdoor te krijgen. En ze hebben hun handen vol aan alle sluwe tegenbewegingen van de industrie. Zoals slurpzakken, nieuwe zuiveldranken, drankkartons en kleinere flesjes die aan de definities voor statiegeld ontglippen. En natuurlijk de weigering om de inzameling goed te regelen. Dit vergt al hun aandacht.
Omdat de industrie het beloofde inzamelingspercentage niet haalt kondigde de minister gisteren maatregelen aan. Zelf betwijfel ik of dit vanuit deze minister komt. Volgens mij komt dit van de ambtenarij die heel juridisch de industrie aan de beloftes wil houden. Opgejaagd door gemeenten en activisten. De minister is de woordvoerder van de maatregelen die ergens diep in een ministerie in gesprekken met 'Verpact' zijn onderhandeld. Verpact is de stichting die namens de industrie de inzameling goed moet organiseren en het statiegeld ontvangt. Verpact noemt zichzelf overigens heel stoer een bedrijf met een CEO, gek genoeg. Alsof winst maken een doel is en niet de doelstellingen in de statuten van de stichting. Typisch.
Hoe dan ook, terwijl we in Nederland doorploeteren met volle tegenwerking van de industrie moeten we vooral groeien. Dat er nu minder zwerfafval is voorkomt in ieder geval dat statiegeld wordt terug gedraaid. Blijf de petitie verspreiden en aanbevelen!
https://statiegeldopalles.petities.nl
Het incident met Radio 1-presentator Mischa Blok, die in Utrecht drie gekneusde ribben opliep nadat ze vanaf een fatbike werd bekogeld met een boek, staat niet op zichzelf. Ook in Amsterdam hebben zich slachtoffers gemeld van vergelijkbare aanvallen. Via de petitie "Stop gevaar en intimidatie door fatbikes in Amsterdam" en onderzoek in Amsterdamse buurtgroepen kwamen meerdere meldingen binnen van mensen die vanaf fatbikes werden bekogeld met eieren, stenen, vuurwerk, een frisbee en andere objecten. Initiatiefnemer van de petitie: "Het is steeds hetzelfde patroon: hoge snelheid, geen herkenbaarheid, en daardoor geen mogelijkheid om de daders te achterhalen.
Zolang fatbikers anoniem blijven, blijven ze onaantastbaar."
In het nieuwe jaar bied ik de petitie opnieuw aan — met nog meer handtekeningen. Hoe groter het aantal, hoe sterker ons signaal richting de gemeenteraad. Heb je nog niet getekend? Doe het nu. Al wel getekend? Deel de petitie met vrienden, familie en buren..
Update 26 november 2025: Amsterdam grijpt in - fatbikeverbod in parken op komst De druk werkt! Wethouder Melanie van der Horst kondigt vandaag aan dat Amsterdam fatbikes gaat weren uit drukke parken. Het Vondelpark wordt naar verwachting het eerste gebied waar het verbod ingaat, in het voorjaar van 2026. De gemeente gebruikt hiervoor een APV-artikel dat eerder succesvol werd ingezet tegen de bierfiets.
Het verbod richt zich op fatbikes met banden breder dan 7 centimeter. De wethouder verwijst expliciet naar de meldingen en petities van Amsterdammers die zich onveilig voelen door het rijgedrag van fatbikers. "Het is nu tijd om naar onorthodoxe maatregelen te kijken," aldus Van der Horst. Dit is een belangrijke eerste stap, maar we zijn er nog niet. Ons doel blijft: kentekens voor fatbikes, zodat overlastgevers traceerbaar worden — niet alleen in parken, maar in heel Amsterdam. Blijf tekenen en delen! ➡️ Lees het volledige artikel in Het Parool
De gemeente wil fatbikes weren uit drukke gebieden zoals het Vondelpark. Volgens verkeerswethouder Melanie van der Horst zijn er steeds meer problemen met fatbikes en neemt het aantal ongelukken toe.
Via een APV-maatregel moet er nu een einde komen aan de brede, snelle fietsen op drukke plekken. "Het is tijd voor onorthodoxe maatregelen.
Verkeerswethouder Van der Horst uitte al eerder haar teleurstelling over het uitblijven van regels voor fatbikes vanuit het Rijk. Daarom wil de gemeente nu via een artikel uit de algemene plaatselijke verordening (APV) fatbikes uit bepaalde gebieden weren.
Op die manier kan een gebied worden aangewezen waar de fatbikes niet mogen rijden op basis van meldingen van overlast en verkeersonveiligheid. Het gaat dus niet om een totaalverbod voor fatbikes in de hele stad. Dit is dezelfde manier als waarop de bierfiets destijds is verbannen uit het centrum.
Van der Horst zegt dat ze wekelijks berichten van Amsterdammers krijgt die schrijven dat ze de weg niet meer op durven. Ze smeken haar om fatbikes te verbieden. Het is geen geheim dat de wethouder al langer strengere maatregelen voor fatbikes wil. "Bestuurders veroorzaken regelmatig overlast door hinderlijk en gevaarlijk rijgedrag, fietsen op de stoep en zorgen voor conflicten met andere fietsers of voetgangers. Ook zijn er meerdere registraties van vrouwen die worden lastiggevallen en hangen jongeren onnodig rond op fietspaden", aldus de wethouder.
Verbod niet voor e-bikes Het verbod zal niet gelden voor e-bikes. Dat komt volgens de wethouder omdat fatbikes gevaarlijker zijn en voor meer overlast zorgen. "De banden zijn breder, de fietsen zijn zwaarder en ze zijn oververtegenwoordigd in ongevalcijfers.
Op veel fatbikes hoef je niet eens te trappen om vooruit te komen, waardoor het meer een brommer is dan een fiets." Het eerste halfjaar van 2025 werden in Amsterdam ten minste 103 fatbike-slachtoffers behandeld door de ambulancedienst. De helft daarvan waren kinderen tussen 12 en 17 jaar.
"Ik krijg elke week berichten van Amsterdammers die zeggen dat ze de weg niet meer op durven en me smeken fatbikes te verbieden"Melanie van der Horst
Eerder stemde de gemeente Enschede al in met een verbod op fatbikes in de binnenstad. Van der Horst zei daar toen met grote belangstelling naar te kijken. In Amsterdam is het nu nog niet zeker dat zo'n verbod er ook echt gaat komen. Eerst kunnen de stadsdelen reageren, daarna wordt het besproken in de gemeenteraad.
https://www.at5.nl/artikelen/235703/gemeente-wil-fatbikes-weren-op-drukke-plekken-vondelpark-als-eerste-aan-de-beurt
Presentator Mischa Blok aangevallen met boek door fatbikers - en zij is niet de enige Radio 1-presentator Mischa Blok werd afgelopen zondag in Utrecht aangevallen door twee jongens op een fatbike. Ze gooiden een dik boek tegen haar borst, waardoor ze van haar fiets viel en drie gekneusde ribben opliep.
De jongens keerden om, raapten het boek op en gooiden het nóg een keer. Mischa twijfelde of ze aangifte zou doen. Haar woorden bij Pauw & De Wit raken precies de kern van deze petitie: “Ze hebben geen kenteken op hun fatbike. Ik vreesde dat er niets met een aangifte zou gebeuren.” Ze deed het uiteindelijk toch - voor haar dochter, en voor andere vrouwen. Mischa blijkt niet de enige. De politie onderzoekt meerdere meldingen van boekbekogelingen in Utrecht. En ook in Amsterdam-West deed iemand begin november melding van een soortgelijk incident - met een hersenschudding als gevolg. Twee jongens van rond de 13, zwarte hoodie, fatbike, weggereden. Geen kenteken, geen identificatie, geen consequenties. Dit is waarom we traceerbaarheid nodig hebben.