
Provincie Zuid-Holland wil dat honden in het duingebied bij Katwijk (Berkheide & Meijendel) het hele jaar aangelijnd zijn en niet alleen tijdens het broedseizoen zoals nu het geval is.
hondeneigenaren van Katwijk en omstreken
De voorgestelde jaarronde aanlijnplicht in Meijendel en Berkheide onvoldoende onderbouwd en disproportioneel is. Het gebied een van de weinige veilige plekken is waar honden vrij kunnen lopen. Bestaande regels, zoals aanlijnen in kwetsbare zones en tijdens het broedseizoen, werken. Een transparante onderbouwing dat een permanente aanlijnplicht nodig is voor Natura 2000-doelen ontbreekt.
de jaarronde aanlijnplicht te heroverwegen en te kiezen voor een proportionele, transparant onderbouwde aanpak met draagvlak.
om transparantie over de gebruikte ecologische onderbouwing en om aan te tonen waarom minder ingrijpende maatregelen, zoals aanlijnen in het broedseizoen en kwetsbare maanden gecombineerd met betere voorlichting en handhaving, onvoldoende zouden zijn.
Geachte leden van Gedeputeerde Staten,
Met deze brief dienen ondergetekenden een zienswijze in op het ontwerp beheerplan Natura 2000 Meijendel & Berkheide 2026–2032. Onze reactie richt zich specifiek op het voornemen om alle hondenlosloopgebieden in Meijendel & Berkheide te sluiten en een volledige, jaarronde aanlijnplicht in te voeren.
Wij kunnen ons niet vinden in deze maatregel en verzoeken u dringend deze te heroverwegen. Naar onze mening is het voorstel onvoldoende onderbouwd, disproportioneel en sluit het niet aan bij de eigen uitgangspunten van het beheerplan.
Onevenredige beperking van recreatie en welzijn
De duinengebieden Meijendel en Berkheide zijn voor veel inwoners een belangrijke plek voor ontspanning, beweging en natuurbeleving. Voor hondenbezitters is dit een van de weinige grote, veilige en natuurlijke wandelgebieden in de regio waar honden vrij kunnen bewegen. Een permanente aanlijnplicht beperkt deze vorm van recreatie aanzienlijk, terwijl honden en hun eigenaren al jarenlang op een verantwoorde manier gebruikmaken van het gebied. Het beheerplan benadrukt zelf dat natuurbeleving een belangrijk beleidsdoel is. Een maatregel die een grote groep recreanten feitelijk uitsluit, staat hiermee op gespannen voet.
Bestaande regels functioneren
In de huidige situatie gelden duidelijke regels, waaronder aanlijnplicht in kwetsbare zones en tijdens het broedseizoen. Deze regels worden door het merendeel van de bezoekers nageleefd. Indien naleving verbetering behoeft, ligt versterking van gerichte handhaving en duidelijke communicatie meer voor de hand dan een generieke, jaarronde aanlijnplicht. Het beheerplan stelt dat het huidige knelpunt vooral bestaat uit “onvoldoende duidelijkheid wanneer en waar de hond mag worden losgelaten”, wat leidt tot “handhavingdiscussies” (p. 33). Dit duidt primair op een communicatie- en uitvoeringsvraagstuk, niet op een aangetoond ecologisch tekortschieten van het huidige regime.
Gebrek aan concrete ecologische onderbouwing
Het beheerplan stelt dat loslopende honden “aannemelijke risico’s” kunnen opleveren voor habitats en soorten (p.33). Hierbij wordt echter niet verwezen naar concrete monitoringgegevens, tellingen of effectmetingen specifiek voor Meijendel & Berkheide. Daarmee ontbreekt een transparante, gebiedsspecifieke onderbouwing waaruit blijkt dat een permanente aanlijnplicht noodzakelijk is voor het behalen van de Natura 2000-doelen. Natura 2000 vereist bescherming van specifieke habitats en soorten, maar vergt dat maatregelen passend, noodzakelijk en proportioneel zijn. Wij verzoeken u om transparantie over de gebruikte ecologische onderbouwing en om aan te tonen waarom minder ingrijpende maatregelen onvoldoende zouden zijn.
Onvoldoende analyse van alternatieven
Het beheerplan erkent dat: “het bieden van alternatieve locaties buiten het Natura 2000 gebied om honden los te kunnen laten lopen hierbij essentieel is” (p. 33). Deze alternatieven zijn echter niet concreet uitgewerkt, niet gegarandeerd en niet juridisch geborgd. Zonder reële, volwaardige alternatieven leidt het voorstel feitelijk tot een volledige beëindiging van losloopmogelijkheden in een groot regionaal natuurgebied. Dit achten wij niet zorgvuldig voorbereid.
Disproportionaliteit van een totaalverbod
Uit het beheerplan blijkt dat recreatiedruk een breder fenomeen is: wandelen, fietsen, joggen, strandbezoek en autoverkeer worden als belangrijke factoren genoemd (p. 14, p. 30–31). Honden worden niet als primaire drukfactor aangemerkt in de recreatieprofielen. Een volledige sluiting van alle losloopgebieden vormt daarom een zeer ingrijpende maatregel in verhouding tot de onderbouwde risico’s. Bovendien dragen hondeneigenaren door hun frequente aanwezigheid bij aan sociale veiligheid en toezicht in het gebied.
Meijendel en Berkheide zijn waardevolle natuurgebieden, maar ook belangrijke recreatiegebieden voor duizenden inwoners. Een maatregel die als disproportioneel wordt ervaren, ondermijnt draagvlak voor natuurbeheer. Een totaalverbod zonder overtuigende, gebiedsspecifieke onderbouwing is naar onze mening niet evenredig.
Beschikbare alternatieven die minder ingrijpend zijn
Wij verzoeken u te onderzoeken of minder ingrijpende maatregelen volstaan om natuurdoelen te behalen zoals een seizoensgebonden aanlijnplicht tijdens broedperiode (in de daadwerkelijke broedgebieden) en kwetsbare maanden. Uw focus te verleggen naar gerichte voorlichting en handhaving, die bewezen effectiever is dan generieke verboden. Deze maatregelen bieden een betere balans tussen natuurbescherming en recreatief medegebruik en sluiten beter aan bij het proportionaliteits- en subsidiariteitsbeginsel.
Conclusie en verzoek
Wij verzoeken u de voorgestelde jaarronde aanlijnplicht te heroverwegen en te kiezen voor een meer gedifferentieerde, proportionele en transparant onderbouwde maatregel, die zowel de Natura 2000 doelen als de recreatieve functie van het gebied respecteert.
Een breed gedragen natuurbeheerbeleid vraagt om evenwicht en draagvlak. Door in overleg met gebruikersgroepen te zoeken naar een genuanceerde oplossing, kan zowel de bescherming van kwetsbare natuur als het verantwoord recreatief gebruik van het gebied worden gewaarborgd.
Met vriendelijke groet namens alle ondertekenaars: zie bijgevoegd handtekeningenformulier,
Mw. A.L. de Zwart-Durieux
Bijlage: handtekeningenfomulier medeondertekenaars