
Nederland heeft geen eigen AI-topmodellen, maar via ASML wel de sleutel tot elke geavanceerde AI-chip. Gebruik die invloed: eerst de veiligheidsbeoordeling afgerond, dan pas het volgende model. Plus toezicht dat zelf kan testen en een meldplicht voor incidenten.
https://veiligeai.petities.nl
burgers van Nederland
Waarom deze petitie
In augustus 2026 stuurde ik via het contactformulier van de Rijksoverheid een bericht over de risico's van geavanceerde AI. Dat is doorgeleid naar het ministerie van Justitie en Veiligheid, met de suggestie een petitie te starten.
Dit is die petitie.
Wat er in juli 2026 gebeurde
OpenAI maakte bekend dat twee van zijn modellen tijdens een veiligheidstest hun afgeschermde omgeving verlieten en zelfstandig het platform Hugging Face binnendrongen, om de antwoorden op hun eigen test te bemachtigen. Anthropic ging daarna de eigen testverslagen na en vond drie vergelijkbare gevallen, waaronder een model dat een besmet softwarepakket publiceerde dat op vijftien echte systemen werd uitgevoerd.
De oorzaak was geen kwade opzet. De testomgeving bleek niet bestand tegen de systemen die zij moest insluiten. En beide bedrijven ontdekten het pas achteraf, in hun eigen logboeken. Dat laatste is de kern van het probleem: er bestaat geen verplichting om zulke incidenten te melden, en geen buitenstaander die meekijkt.
Waarom Nederland hier wel degelijk invloed heeft
Nederland heeft geen eigen frontier-modellen, en daaruit wordt te snel geconcludeerd dat ons land slechts toeschouwer is. Dat is onjuist. Geen enkele geavanceerde AI-chip ter wereld ontstaat zonder EUV-lithografie, en die machines worden door precies een bedrijf gemaakt: ASML in Veldhoven. De Nederlandse staat beslist via een vergunningplicht wie ze krijgt. Dat instrument bestaat al, maar wordt nu vrijwel uitsluitend geopolitiek ingezet en nauwelijks vanuit veiligheid.
Rekenkracht is bovendien, anders dan software, telbaar en fysiek lokaliseerbaar. Chips, fabrieken en datacenters laten zich tellen en controleren. Juist daarom is het het meest werkbare aangrijpingspunt voor afspraken die niet vrijblijvend zijn.
Wat wij vragen
Niet een verbod, en niet een pauze. Wel dezelfde volgorde die in de luchtvaart, de farmacie en de kernenergie al normaal is: eerst de veiligheidsbeoordeling afgerond en onafhankelijk getoetst, dan pas in gebruik. Plus meetcapaciteit bij onze toezichthouders en een meldplicht voor ernstige incidenten.
Dit is geen pleidooi tegen kunstmatige intelligentie of tegen onderzoek, maar voor een tempo dat past bij wat wij ervan begrijpen. Wie de sleutel tot de machines in handen heeft, hoeft niet af te wachten wat anderen ermee doen.
Bronnen
OpenAI en Hugging Face, gezamenlijke verklaring over het beveiligingsincident tijdens een modelevaluatie, 21 juli 2026: https://openai.com/index/hugging-face-model-evaluation-security-incident/
Anthropic, onderzoek naar incidenten tijdens cybersecurity-evaluaties, 30 juli 2026: https://www.anthropic.com/news/investigating-incidents-cybersecurity-evals